Vücudumuzda bulunan hücreler bölünme özelliğine sahiptir. Hücre bölünmesi için gerekli şartlar incelendiğinde ilk olarak yeterli büyüklüğe erişmesi olduğu görülür. İkincisi ise yeterli nükleik aside sahip olmasıdır.
Hücrelerin büyümesi esnasında sadece hacimlerinde değil, yüzeylerinde de bir genişleme gözlemlenir. Ancak yüzeyde bulunan artma, hacme göre daha yavaş ilerler. Hücrelerin yapısı incelendiğinde silindire benzedikleri görülür. Bu sebeple de gerek yüzey, gerekse hacimlerinde dengesizlik oluşabilir.
Bölünme, burada bozulan dengeyi yeniden meydana getirmeyi sağlar. Bu işlemde çekirdek ve sitoplazma oranı büyük bir faktördür. Zira sitoplazma ve çekirdek arasında meydana gelen bir dengesizlik durumu ya bölünme ya da hücrenin bölünmesi ile sonuçlanır.
Hücreler Neden Bölünme Gereksinimi Duyar?
Her ne kadar birçok öğrenci tarafından bilinmese de, aslında çekirdek hücrenin tümüne etki etmez. Bunun en temel sebebi, yüzey ve hacmin artmasıyla beraber, sitoplazmanın kontrolünün zor bir hal almasıdır.
Bu durumda bölünme olabilmesi için ilk önce yeterli büyüklüğe ulaşması gerekir. Ancak bunun sağlanması da tek başına yeterli bir durum değildir. Hücre bölünmesi için gerekli şartlar arasında gerekli bir şifre de vardır. Bu da DNA tarafından sağlanır.
Hücrenin bölünme ihtiyacı duymasının birden fazla nedeni vardır. Bunlar genel olarak şöyle verilebilir;
- Dışarıdan darbe gelmesi
- Yaralanmalar
- Büyüme hormonlarının bölünmeye yönelik uyarması
- Tırnak uzaması
- Yaraların iyileşmesi
- Üreme hücrelerinin artması
Böylece zarar görmüş hücreler, aynı zamanda kendini yenileyebilir. Bu üç farklı tipte olabilir;
- Amiztoz
- Mitoz
- Mayoz
Eğer bir canlı tek hücreliye, amitoz bölünme gözlemlenir. Ancak çok hücreliler mayoz ve mitoz ile bölünür. Burada dikkat edilmesi gereken, bölünmenin tek sefere mahsus olmadığıdır. Dolayısıyla bir döngü halinde ilerlerler.
